Plas Klein Vogelzang

Waterkwaliteitsverbetering in de Reeuwijkse plassen (Klein Vogelenzang)


Baggerwerkzaamheden in het kader van de KRW in veenplas Klein Vogelenzang

Het probleem in de Reeuwijkse plassen (Klein Vogelenzang) is er een van een slechte waterkwaliteit en ecologie. Slechte waterkwaliteit als gevolg van eutrofiering. Er zijn teveel voedingstoffen in het water vergeleken met overeenkomstige plassengebieden.
Op basis van uitgevoerde studies heeft Hoogheemraadschap van Rijnland besloten de Plas Klein Vogelenzang te baggeren en hiermee, door het verwijderen van de met fosfaat opgeladen baggerlaag, de waterkwaliteit in de richting van de KRW doelen op te schuiven.

Er is voor baggeren gekozen in plaats van bezanden of ijzersuppletie omdat hiermee het karakter van de (veen)plas niet aangetast wordt. Behalve het verbeteren van de waterkwaliteit heeft het project een sterk pilot karakter. De ervaringen die worden opgedaan zijn van belang voor maatregelen in de overige Reeuwijkse Plassen. Aan Tijhuis Ingenieurs is in 2011 gevraagd het gehele project, van voorbereiding tot het opstellen van het bestek inclusief de verwerking van de baggerspecie, voor te bereiden.

Ligging Plas Klein Vogelenzang

Ligging plas























Voorbereiding

Een eerste indruk van de kwaliteit en hoeveelheid bagger is door uitvoering van ‘standaard’ waterbodemonderzoek verkregen. Vervolgens is in samenwerking met B-Ware een onderzoeksplan opgesteld om inzicht te verkrijgen in de volgende aspecten:

De verticale en horizontale verdeling van fosfaat in aanwezige baggerlaag

  • Potentiële nalevering van de intacte veenbodem na baggeren                                                                                        
  • Uitspoelen van fosfaat, sulfaat en ijzer uit de bagger naar de bodem en watergangen (weilanddepots)
  • Gebruik van flocculant, ijzerchloride en PAX in de depots en het proceswater
  • Risico van opdrijven van de vaste veenbodem tijdens of na de baggerwerkzaamheden
  • Kieming en groei van gras op de locaties van depots na ontmanteling

Opdrijvend veen in Plas Klein Vogelenzang 

Opdrijvend veen

Fosfaatgehaltes baggerlaag en intacte veenbodem (B-Ware)

Fosfaatgehalte

Monitoring

Om zoveel mogelijk kennis ten aanzien van de processen in het water voor, tijdens en na uitvoering van het project te halen is, in samenwerking met Hoogheemraadschap van Rijnland een intensief monitoringsplan (tot 2017) opgezet. Zo is bijvoorbeeld de vestiging van aalscholvers in de omgeving van de plas een van de te volgen factoren.

Voorlopige resultaten

Hoewel een aantal testen in het laboratorium van B-Ware op dit moment nog doorloopt, zijn er al wel een aantal interessante (voorlopige) resultaten:

  • Het meeste fosfaat is aanwezig in een laag zwarte bagger die voornamelijk in de noordwest hoek van de plas aanwezig is,
  • De nalevering van fosfor uit de intacte (bruine) veenlaag is waarschijnlijk niet hoog,
  • Kans op opdrijven van veen is aanwezig,
  • Het retourwater kan met behulp van lage PAX dosering in combinatie met aanlogen zeer effectief van zwevende delen worden ontdaan,
  • Nadelige effecten op de watergangen rond de geplande weilanddepots als gevolg van uitspoeling van fosfaat en sulfaat worden deels ondervangen omdat ook veel ijzer mee uitspoelt,
  • De kiem- en groeiproeven laten tegenstrijdige resultaten zien.

Bezinking bij verschillende behandelingen (B-Ware)

Bezinkproef PKV

Resultaat kiemproeven (B-Ware)

Kiemproefen

Bestek

Op dit moment wordt het RAW-bestek in concept opgesteld. Hierbij zijn de resultaten van de diverse onderzoeken zeer waardevol. Zo worden bijvoorbeeld de resultaten van de verdeling van het fosfaat in de baggerlaag en nalevering van de intacte bodem gebruik om de baggerstrategie vast te stellen. De bevindingen ten aanzien van het uitspoelen van fosfaat en ijzer zijn belangrijk bij het inrichten van de weilanddepots.

Informatie

Voor meer informatie met betrekking tot het project Klein Vogelenzang kunt u contact opnemen met Annechien Coopmans of Hans Bakels. Beide zijn werkzaam op onze vestiging in Hoorn.

  • Plas Klein Vogelzang foto 1
  • Plas Klein Vogelzang foto 2
  • Plas Klein Vogelzang foto 3
  • Plas Klein Vogelzang foto 4
  • Plas Klein Vogelzang foto 5
  • Plas Klein Vogelzang foto 6