Waterbodemonderzoek in diepe havens

Havens Beverwijk onderzocht op grote diepte


Baggerstrategie havens gemeente Beverwijk

Aanleiding
De gemeente wil de kosten voor het onderhoud (baggerwerkzaamheden) in de haven, voor meerdere jaren, inzichtelijk hebben. Daarnaast moet een planning voor de uitvoering voor de komende jaren opgesteld worden. 

havenbeverwijkoverzicht

Aanwezige gegevens
In 2014 is de bovenkant van de sliblaag ingemeten. Tijdens de veldinspectie in week 38 is de onderkant van de baggespecie inzichtelijk gemaakt. De diepte van de haven zorgt voor een alternatieve wijze van bemonsteren. De veldwerkers van Tijhuis werkten hiervoor samen met de boorploeg van Sialtech BV uit Houten. Sialtech beschikt over het juiste materieel, waaronder een eigen werkboot, om dit waterbodemonderzoek op diep water (> 6 m. diepte) met succes af te kunnen ronden. Voor een deel van de haven zijn kwaliteitsgegevens van eerdere onderzoeken beschikbaar. De aanvullende gegevens zijn vanuit de Sialtech boringen door Tijhuis verwerkt in mengmonsters en verstuurd naar het Eurofins Analytico laboratorium. 

Werkzaamheden
De onderstaande werkzaamheden zijn hiervoor uitgevoerd: 

  •                hoeveelheidsbepaling gehele haven,
  •                kwalitatief onderzoek,
  •                asbestonderzoek,
  •                opstellen van een (flexibel) meerjarig onderhoudsplan.

Hoeveelheidsbepaling gehele haven
Voor de hoeveelheidsbepaling van de hoeveelheid in-situ baggerspecie zijn een aantal zaken van belang:

  •                de huidige situatie, (bekende multibeam inmeting Deep BV)
  •                aanvullingen lege plekken, (tijdens de eerste meting aanwezige schepen)
  •                de te baggeren diepte in kaart brengen,
  •                planning en aanwas,
  •                tussentijdse baggeractiviteiten.

De huidige situatieBootinhaven
De boven kant van de sliblaag is in mei 2014 met behulp van multibeam metingen inzichtelijk gemaakt. Deze peiling is in grote lijnen als nulsituatie aangehouden. Tijhuis heeft tijdens het veldwerk lokaal de onderkant van de baggerlaag door middel van boringen benaderd. Lokaal ligt de vaste bodem op 6 tot 7 meter minus waterlijn. 

Aanvullingen handmetingen
In de peilkaarten van 2014 zijn lege plekken zichtbaar waar waarschijnlijk schepen lagen tijdens de multibeam peiling. Voor de open plekken op de kaart is handmatig met profielen de bovenkant slib ingemeten (profiel-interval 25 meter). Ten behoeve van mogelijke toekomstige ontwikkelingen in de west- en zuidzijde van de zwaaihaven wordt van de oeverzone (een zone van 10 meter breed) de boven- en onderkant sliblaag ingemeten in profielen met een interval van 25 meter. In totaal zijn 19 profielen ingemeten. 

De te baggeren diepte in kaart brengen
De te baggeren diepte is na overleg met de gemeente en de havenmeester globaal vastgesteld en mede gebaseerd op aanlegtekeningen van de zwaaihaven. Waar de maximaal te baggeren diepte voor de kade niet bekend is worden constructietekeningen opgevraagd om zo de maximaal haalbare diepte te kunnen vaststellen. In overleg met de gemeente Beverwijk en de havenmeester wordt het ontgravingsmodel definitief vastgesteld.

Planning en aanwas
WITprofiel
Omdat niet de hele haven op korte termijn gebaggerd wordt, dient rekening gehouden te worden met aanwas van baggerspecie. De jaarlijkse aanwas wordt bepaald door het vergelijken van peilingen uit 2009 en 2014. Om de te baggeren hoeveelheid in-situ in het jaar van baggeren te bepalen wordt rekening gehouden met de bepaalde jaarlijkse aanwas.

Milieuhygienische kwaliteit van de baggerspecie
In verband met de mogelijk noodzakelijke baggerwerkzaamheden, wordt de kwaliteit van de baggerlaag onderzocht. Op basis van het onderzoek worden de verwerkingsmogelijkheden op basis van het Besluit bodemkwaliteit inzichtelijk. De verwerkingmogelijkheden zijn van (grote) invloed op de kosten. Het totale te onderzoeken oppervlak bedraagt circa 3,4 hectare. In totaal worden  4 monstervakken samengesteld. Per monstervak zijn zes boringen gezet. De boringen worden uitgevoerd vanaf een onderzoekschip door middel van Ackermann boringen of verbuisde avagaar/pulsboringen. In totaal wordt uitgegaan van 4 vakken x 3 mengmonsters, is totaal 12 mengmonsters.PulsboringSialtech

Cyanide
Door de aanwezigheid van een voormalige gasfabriek op de direct aangrenzende terrein is de waterbodem lokaal tevens onderzocht op de aanwezigheid van cyanide. Specifiek is gekeken naar de aanwezigheid in de diepter gelegen vaste ondergrond. De resultaten worden verwerkt in de rapportage en meegenomen in de baggerstrategie (urgentie, vergunningen, kosten uitvoering, etc.)

Rapportage
De resultaten van het verkennend waterbodemonderzoek zoals in het bovenstaande beschreven, worden in een overzichtelijk opgestelde rapport verwerkt. In dit rapport wordt aandacht besteed aan:

  •                vooronderzoek,
  •                protocol, onderzoeksopzet en uitgevoerd onderzoek,
  •                analyseresultaten en -certificaten,
  •                toetsingsresultaten waterbodem (Bbk),
  •                aanwezigheid van asbesthoudende materialen,
  •                hoeveelheidsberekening per monstervak
  •                conclusies en aanbevelingen.

 Bij de rapportage worden de volgende gegevens op tekening aangeleverd: 

  •                kwaliteit van de waterbodem,
  •                Indeling in vakken,
  •                eventuele asbestlocaties.

Asbestonderzoek 
Vanwege de aanwezigheid van asbest in de kop van de haven is tevens op asbest bemonsterd.In totaal worden 4 mengmonsters samengesteld en onderzocht op de aanwezigheid van asbest. De resultaten worden opgenomen in de rapportage van het waterbodemonderzoek.Monstergoot

Overig
Klic-melding
Voor aanvang van de boringen wordt de ligging van kabels en leidingen inzichtelijk gemaakt. 

Opstellen flexibel onderhoudsplan 
De kosten die gemoeid zijn met het in eenmaal op diepte brengen van de haven  De Pijp overstijgen mogelijk de financiële mogelijkheden (op jaarbasis) van de opdrachtgever. Om de  noodzakelijke spreiding als gevolg hiervan te structureren worden de noodzakelijke werkzaamheden in een baggerplanning opgenomen. Dit plan wordt na de resultaten van veldwerk en de metingen verder uitgewerkt.

Meer informatie over dit onderwerp?
Contactpersoon: Hans Bakels, 0229-724613 of via de mail: h.bakels@tijhuisingenieurs.nl