Meer inzicht in slibaanwas

Efficiënt beheer vraagt om gedetailleerd inzicht

Waterbeheerders berekenen aan de hand van baggeraanwas wanneer watergangen gebaggerd moeten worden. Op dit moment wordt in het algemeen gerekend met vaste kengetallen voor de slibaanwas. De aanwas wordt vaak gerelateerd aan het bodemtype (zand, veen, klei). Efficiënt beheer vraagt om gedetailleerder inzicht in de factoren die een rol spelen bij de slibaanwas.

Tijdens de vooronderzoeksfase van deze studie zijn watergangen geselecteerd met (een combinatie van) dezelfde invloedsfactoren, de zogenoemde strata. Voor het samenstellen van de strata zijn gegevens verzameld over de typering van de watergangen en de omgeving. In totaal zijn 20 factoren onderscheiden waarvan een invloed op de slibaanwas wordt verwacht waarvan 5, naar verwachting, meest invloedrijke op de slibaanwas de typering van de watergang hebben bepaald. Deze 5 factoren zijn:

• breedte van de watergang,
• peilbeheer,
• bodemtype,
• grondgebruik langs de watergang,
• aandeel bomen langs de watergang.

Opstellen meetplan

Tijhuis Ingenieurs heeft in 2015-2016 de studie uitgevoerd om een meetplan te kunnen opstellen. Doel van de metingen is correlaties tussen (combinaties van) omgevingsfactoren en de slibaanwas aantonen, zodat de slibaanwas gebiedsbreed kan worden doorvertaald. Het onderzoek om tot een meetplan te komen is begeleid door een begeleidingsgroep, bestaande uit de volgende waterbeheerders:

• Hoogheemraadschap van Delfland,
• Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier,
• Hoogheemraadschap van Rijnland,
• Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard,
• Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden,
• Waterschap Rivierenland,
• Waterschap Vallei en Veluwe,
• Waternet.

Grootschalige meetcampagne

Tijdens verschillende meetrondes worden zowel handmatige als elektronische metingen uitgevoerd. Hierbij worden respectievelijk de boven- en onderkant en alleen de bovenkant van het slib gemeten. In totaal worden ten minste drie meetronden uitgevoerd. Het aantal herhalingen van de metingen is onder andere afhankelijk van de beschikbare data en nauwkeurigheid van meten. De meetlocaties liggen verspreid over de beheersgebieden van 7 waterschappen. Binnen Waterschap Vallei en Veluwe zijn geen meetlocaties geselecteerd. Dit vanwege de te grote verschillen in typen watergang ten opzichte van de kenmerken van watergangen in de andere waterschappen.

Controleren en analyseren

De eerste meetronde is uitgevoerd in 2016/2017. Tijhuis Ingenieurs controleert het werk van de uitvoerende partijen. Zowel de methoden in het veld als de aangeleverde data wordt bekeken. Onze adviseurs verwerken de data en analyseren de resultaten. Gedurende de looptijd van het project is Tijhuis Ingenieurs de contactpersoon tussen de waterschappen en de uitvoerende partijen.

Grote meetnauwkeurigheid

Het project is in de basis een gewone meetklus waarbij per profiel de boven- en onderkant slib wordt gemeten. Bijzonder aan dit project is echter dat wordt gemeten met een (veel) grotere nauwkeurigheid dan normaal. Om deze nauwkeurigheid te behalen werken de veldwerkers per meetlocatie met een vast punt waar meerdere keren de waterstand wordt opgemeten. Door tussen de 12 en 42 profielen per meetlocatie te meten kunnen we foutmarges nivelleren. In drie opeenvolgende meetronden worden de profielen op exact dezelfde locatie opnieuw ingemeten. Dit geeft inzicht in de aanwas op die specifieke locatie.

Analyse meetgegevens

In het voorjaar van 2019 is de derde en laatste meetronde afgerond. Alle meetgegevens worden nu geanalyseerd. De vraag die we willen beantwoorden is: kunnen we met deze meetmethode daadwerkelijk het aanwascijfer nauwkeurig bepalen?

In augustus 2019 moet de analyse zijn afgerond en volgt een advies over het eventueel verlengen van het meetproject.

Project Inzicht in Baggeraanwas in de media

In februari 2019 is een artikel over het project verschenen in het vakblad land+Water. Lees het artikel hier.