Tien jaar werken aan grip op stedelijk water met Hendrik Brandsma

Een overdracht op papier is iets anders dan uitvoering in het veld

Dit jaar bestaat Tijhuis Ingenieurs 30 jaar. Een mooi moment om terug te blikken op projecten die het verschil maken. Voor projectleider Hendrik Brandsma begon één van die trajecten al in 2016: de Overdracht Stedelijk Water bij gemeente De Fryske Marren. In datzelfde jaar zijn afspraken door gemeenten en Wetterskip Fryslân gemaakt in het kader van de Overdracht Stedelijk Water (OSW). In de OSW werden afspraken over het beheer en onderhoud van watergangen in het stedelijk gebied vastgelegd. Daarbij hoorde ook een duidelijke deadline: eventueel achterstallig onderhoud moest vóór 31 december 2025 zijn weggewerkt.

Wat op papier een heldere afspraak leek, bleek in de praktijk een complexere opgave, verspreid over meerdere gemeenten, met diverse uitgangspunten en beperkte capaciteit. Hoe ga je om met verschillen tussen theoretische normen en de werkelijkheid buiten? Wat leek te starten als aanvulling op een baggerplan bij gemeente De Fryske Marren, groeide uit tot een langjarig project verspreid over meerdere gemeenten. Waarin overzicht, structuur, inhoudelijke scherpte en samenwerking centraal stonden.

Van norm naar nuance: het scherp krijgen van de uitgangspunten

De eerste uitdaging waar hij zich op richtte, lag niet in de uitvoering, maar in het interpreteren van de afspraken. In het overdrachtsdocument was bijvoorbeeld opgenomen dat een watergang 50 centimeter diep moest zijn. Maar wat betekent dat in de praktijk? Wanneer voldoe je aan de norm en wanneer vraagt een situatie toch om actie?

Daarnaast zag Hendrik dat de vraag speelde of alleen aan de minimale norm moest worden voldaan, of dat het verstandiger was om direct een onderhoudsdiepte mee te nemen die ook toekomstbestendig is. Door samen met gemeenten en het Wetterskip de uitgangspunten opnieuw te bespreken en te toetsen aan de praktijk, kwamen uniforme uitgangspunten in het proces. Niet vanuit discussie, maar vanuit het gezamenlijke doel: een goed functionerend en toekomstbestendig watersysteem.

Structuur brengen waar tijd ontbreekt

Veel gemeenten wilden de overdracht zorgvuldig uitvoeren, maar misten de tijd of de handvatten om de opgave concreet te maken. Terwijl de deadline van 2025 naderde, bleef het dossier op sommige plekken liggen. Juist daar nam Hendrik het initiatief.

Met behulp van GIS-analyses en gerichte veldmetingen werd exact in beeld gebracht welke watergangen reeds voldeden en waar sprake was van achterstallig onderhoud. Die inzichten vertaalde hij naar heldere planningen per dorp of wijk. Door alle data te bundelen in onze eigen software WIT ontstond overzicht: wat doen we wanneer, met welk budget en met welke bijdrage van het waterschap? Wat eerst abstract en omvangrijk voelde, werd daarmee uitvoerbaar en beheersbaar.

De stabiele factor in een langlopend traject

Een traject van bijna tien jaar vraagt om continuïteit. In die periode wisselden meerdere projectleiders bij Wetterskip Fryslân, Hendrik bleef de constante factor. Hij borgde kennis binnen Tijhuis Ingenieurs, legde keuzes vast en zorgde dat nieuwe betrokkenen snel inzicht kregen in de historie en gemaakte afspraken.

Toen in de laatste jaren de druk toenam, lag er daardoor al een solide basis. Gemeenten konden gericht besluiten nemen en projecten versneld voorbereiden. In de afrondende fase is de druk opgevoerd en zijn nog omvangrijke baggerwerken uitgevoerd. Waaronder projecten van circa 20.000 m³ in enkele maanden tijd. Dankzij de eerdere voorbereiding en duidelijke regie kon ook deze fase efficiënt en zorgvuldig worden gerealiseerd en met het Wetterskip worden afgerond.

Meer dan onderhoud: investeren in een robuust watersysteem

Onder Hendrik zijn begeleiding groeide de overdracht uit tot meer dan een bestuurlijke afspraak. Watergangen zijn systematisch beoordeeld, achterstallig onderhoud is aangepakt en er is duurzaam inzicht ontstaan in de onderhoudstoestand van stedelijke watersystemen.

Gemeenten en Wetterskip investeerden dankzij de OSW gezamenlijk in een betere doorstroming, databeheer, waterkwaliteit en daarmee de biodiversiteit. Daarmee is niet alleen voldaan aan de afspraken uit 2016, maar is daadwerkelijk gewerkt aan een robuust en toekomstbestendig watersysteem. Dat sluit naadloos aan bij waar Tijhuis Ingenieurs voor staat: samen duurzaam vooruit.

Wat dit project laat zien

Voor Hendrik was dit traject meer dan een opdracht. Het was een langdurige verantwoordelijkheid met een duidelijke stip op de horizon. Door proactief te handelen, partijen te verbinden en inhoudelijk scherp te blijven, zorgde hij ervoor dat de overdracht niet stilviel, maar daadwerkelijk werd afgerond.

De Overdracht Stedelijk Water laat zien waar Tijhuis Ingenieurs sterk in is: complexe afspraken vertalen naar uitvoerbare plannen, data omzetten in heldere keuzes en projecten niet alleen voorbereiden, maar ook realiseren.

Ook grip op jouw wateropgave?

Sta je als gemeente of waterschap voor een vergelijkbare beheer- of onderhoudsvraag? Of wil je inzicht in de onderhoudstoestand van je stedelijk watersysteem? Wij denken graag met je mee. Samen brengen we structuur, overzicht en duurzame oplossingen in jouw wateropgave.